رتبه ایران در میزان سرانه مطالعه کتاب نگران کننده است

  • چهارشنبه 24 آبان 1396 09:49
  • شناسه 11924
رتبه ایران در میزان سرانه مطالعه کتاب نگران کننده است

کمیت و کیفیت سرانه مطالعه در ایران، همواره موضوعی برای بحث، شوخی، تحلیل، پژوهش، تمسخر و... در میان بسیاری از ایرانیان بوده است. آمارهایی که تاکنون در این باره منتشر شده چنان متفاوت و دور از هم است که جنبه گروتسک‌‌گونه موضوع سرانه مطالعه را تشدید می‌کند.

به گزارش شبکه ایران کالا گروتسک یک مفهوم رایج در شیوه‌شناسی طنز ادبی است و به ساده‌ترین بیان، به معنی اختلاط شوخی و تراژدی به‌کار می‌رود. آمارهای مطالعه روزانه در ایران از 2 تا 79 دقیقه متغیر است. به نظر می‌رسد که این اختلاف عجیب و غریب بیشتر از هر چیز نشان‌دهنده تقلای برخی مسئولان برای ارائه تصویری بهتر از مطالعه در جامعه از یکسو و تلاش برخی دیگر برای هرچه بیشتر بحرانی‌تر جلوه دادن واقعیت است.

چند سال پيش در برخی از سایت‌های اینترنتی اعلام شد که سرانه مطالعه در ايران 2 دقيقه در سال است که البته بیشتر به یک شوخی شبیه بود. در همان زمان دبير کل نهاد کتابخانه‌هاي عمومي اعلام کرد که آمار مطالعه در ايران ۷۹ دقيقه در روز است! این مقام مسوول همچنین اعلام کرد که در اين ميزان، سرانه مطالعه کتب درسي، کتب ادعيه، قرآن، صفحات مجازي و هر چيزي که به خواندن ربط داشته باشد، لحاظ شده است. اما این آمار خوش‌بینانه اعتراض بسیاری از رسانه‌ها و چهره‌های فرهنگی را به دنبال داشت. این اعتراض‌ها سرانجام چند دقيقه‌اي از آمار نهاد کتابخانه‌های عمومی را کم کرد و بالاخره اعلام شد آمار سرانه مطالعه ایران ۷۵ دقيقه و ۳۴ ثانيه محاسبه شده که ۱۵‌دقيقه و ۱۷ ثانيه به کتاب، ۲۱ دقيقه و ۳۱ ثانيه براي قرآن و ادعيه، ۳۲ دقيقه و ۳۶ ثانيه روزنامه و پنج دقيقه و۴۲ ثانيه به نشريه‌خواني اختصاص پيدا کرده است. این آمارها هر دو فضاي مجازي و فيزيکي را شامل مي‌شد.

پیشنهاد سنجش شاخص‌های فرهنگی در سرشماری امسال

لازم است که مدیران فرهنگی کشور، با اتکا به تعریف جهانی سرانه مطالعه کتاب، ترجیحا در جریان سرشماری‌ نفوس و مسکن که هر پنج سال در ایران انجام می‌شود و امسال نیز انجام خواهد شد، برخی از شاخص‌های فرهنگی از جمله میزان مطالعه هر ایرانی در طول روز را نیز ارزیابی و بررسی کنند.  این یک ضعف بزرگ برای کشور است که در بسیاری از شاخص‌ها به‌ویژه شاخص‌های فرهنگی آمارها و ارقام متقن و دقیقی وجود ندارد و آمار سرانه مطالعه در کشور این چنین از 2 دقیقه در سال تا 79 دقیقه در روز متغیر است. به هر حال امید می‌رود که امسال همزمان با سرشماری نفوس و مسکن برخی شاخص‌های فرهنگی نیز در کنار شاخص‌های اجتماعی به‌صورت مستقیم از جامعه جمع‌آوری و بررسی شود.

به هر حال اختلاف زیاد میان آمارها و تعاریفی که از میزان و نوع مطالعه وجود دارد، امکان اعتماد به هر یک از آمارهای ارائه شده را کاهش داده است. با این همه و به‌رغم اختلاف‌ زیاد میان آمارها، بعضی از آنها را می‌توان نزدیک‌تر به واقعیت دانست. در میان عدد و رقم‌هایی که تاکنون ارائه شده است، اما زمان 12 تا 15 دقیقه بیشترین فراوانی را در میان این آمارها دارند و علی‌الحساب می‌توان به عنوان یک آمار موقت از آن استفاده برد.

در این گزارش بر این اساس و همچنین با توجه به مقدمات و تعاریفی که در ادامه خواهید خواند، زمان 13 دقیقه‌ای مطالعه روزانه ایرانیان را به عنوان مبنا قرار خواهیم داد.

نگاهی دقیق‌تر به مفهوم سرانه مطالعه

عام‌ترین تعریف از سرانه مطالعه میانگین مدت زمان مطالعه یک نفر در یک شبانه‌روز است. در این حالت میزان مطالعه همه افراد یک جامعه را با هم جمع و سپس نتیجه را بر تعداد افراد آن جامعه و تعداد روزهای در نظر گرفته شده تقسیم می‌کنند. برای مثال سرانه مطالعه 13 دقیقه‌ای به این معنی است که در ایران 80 میلیون نفری، هر روز بیش از 17 میلیون ساعت مطالعه انجام می‌شود. از این میزان به‌طور میانگین به هر یک نفر، 13 دقیقه وقت می‌رسد. اما لزوما همیشه این تعریف صادق نیست و می‌توان به جای مدت زمان از تعداد کتاب‌های خوانده شده یا تعداد صفحات خوانده شده در طول روز نیز برای تعریف سرانه مطالعه بهره جست.

سرانه‌های مطالعه در جهان

در بسیاری از کشورهای جهان منظور از مطالعه، صرف مطالعه کتاب است. از این نظر مطالعه روزنامه‌ها، سایت‌ها، ادعیه و... مورد نظر نیست. اما برخی دیگر از کشورها مطالعه روزنامه‌ها و سایت‌های خبری - تحلیلی را نیز در آمارهای خود لحاظ می‌کنند. اما به هر حال براساس تحقیقات به عمل آمده و با تکیه بر هر دو تعریف از مطالعه، کشورهای جهان سوم کمترین سرانه را به خود اختصاص می‌دهند. در این کشورها بیشتر افراد مطالعه نمی‌کنند و استفاده و ترویج محصولات فرهنگی نهادینه نشده است. بسیاری این اختلاف آماری را یکی از شاخص‌های مطرح برای تعیین سطح سواد کشورهای جهان در نظر گرفته‌اند. گاردین به تازگی جدولی از باسوادترین کشورهای جهان را منتشر کرده که در نوع خود جالب است و می‌توان ارتباط این رتبه‌بندی را با رتبه‌بندی‌هایی که از سرانه مطالعه در ادامه خواهید خواند، بررسی و ارزیابی کرد. این تازه‌ترین رده‌بندی کشورهای جهان براساس شاخص میزان سواد بود که یکی از سنجه‌های مهم این شاخص، میزان مطالعه است. در ادامه اطلاعات و رتبه‌بندی‌های کشورهای جهان را براساس هر دو تعریف از مطالعه خواهید خواند.

سرانه مطالعه کتاب در جهان

یکی از منابع موثقی که می‌توان میزان زمان اختصاص داده شده برای مطالعه را از آن استخراج کرد، گزارش‌های آماری مرکز بین‌المللی مطالعات گذران وقت است. براساس تحقیقی که این مرکز در سال ۲۰۱۰ در ۲۲ کشور انجام داده است. بیشترین زمان اختصاص داده شده برای مطالعه کتاب در بین مردمان جهان مربوط به کشور فنلاند با ۴۴ دقیقه در روز است.

سرانه مطالعه با معنای عام

در این شاخص هم مطالعه کتاب در نظر گرفته می‌شود و هم مطالعه روزنامه و نشریات دیگر. از این نظر رتبه‌بندی کشورهای برتر با این تعریف دچار تغییرات قابل توجهی می‌شود. میزان سرانه مطالعه ایران که در این گزارش آمار سرانه 13 دقیقه‌ای را لحاظ کردیم، در این رتبه‌بندی قابل ارزیابی و مقایسه است. این جدول اطلاعات مربوط به مطالعه را در چند کشور مختلف نشان می‌دهد و یک رتبه‌بندی جهانی نیست. به این معنی که در میان این رتبه ها، بسیاری دیگر از کشورها را می‌توان نوشت که میزان مطالعه بالایی دارند. اما برای نمونه چند کشور را بر اساس میزان مطالعه کتاب و نشریات و... دسته‌بندی کرده‌ایم تا تصور روشن تری از میزان مطالعه در ایران و این کشورها به دست بیاید.

پایان‌بندی

در بیشتر کشورهای توسعه‌نیافته به‌دلیل وجود تنگ نظري هاو در نظر گرفتن دستمزد بسیار پایین برای کارهای فرهنگی، نویسندگان و ناشران تمایلی به تولید کتاب ندارند. نویسندگانی که کتاب هایشان در کشورهای دیگر با استقبال روبه‌رو می‌شود اما در کشور خودشان ماه‌ها و سال‌ها در کتابفروشی‌ها می‌ماند هیچ انگیزه‌ای برای نوشتن کتاب بعدی ندارند یا ناشرانی که با وجود هزینه بسیار در انتشار کتاب سود چنداني نصیبشان نمی‌شود.  به هر حال درباره میزان مطالعه در ایران، هرچند آمارهای ضد و نقیضی از سرانه مطالعه به گوش می‌رسد، اما واقعیت این است که وضعیت مطالعه با توجه به تیراژ کتاب‌ها و... بحرانی است. با اینکه رشد علمی در کشور در وضعیت مناسبی قرار دارد، اما همه افراد جامعه مطالعه نمی‌کنند و سطح آگاهی‌های افراد فاصله عمیقی با یکدیگر دارد.

بنابراین مطالعه فقط در بین شمار اندکی از ایرانیان جریان دارد و حتی بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان نیز جز کتاب درسی، مطالعه دیگری ندارند. متاسفانه نظام آموزشی نیز دانش آموزان را به مطالعه تشویق نمی‌کند و از سوی دیگر محصولات فرهنگی و کتاب جزو کالاهای لوکس به شمار رفته و در سبد خانوارها قرار ندارد. در این وضعیت کودک و نوجوان فقط برای رفع تکلیف و آن هم از روی اجبار تکالیف درسی را انجام می‌دهد.

از آنجا که مطالعه در دوران کودکی یکی از عناصر اصلی و تاثیرگذار در شکل گیری شخصیت کودک است؛ آشنا کردن کودکان با کتاب و کتابخوانی تاثیر بسزایی در رشد و تکامل هرچه بیشتر کودکان در تمامی ابعاد شخصیت می‌شود، بنابراین توجه به این مهم موجب تربیت افرادی سالم و در نهایت شکل‌گیری جامعه سالم خواهد شد.

منبع : روزنامه دنیای اقتصاد

انتهای پیام/

مطالب بیشتر از «اخبار و رویداد»

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

موضوع داغ هفته

  • 8 راهکار بانک مرکزی برای مدیریت نوسانات بازار ارز

    8 راهکار بانک مرکزی برای مدیریت نوسانات بازار ارز

    علی رغم نگرانی های ایجاد شده درباره وضعیت بازار ارز در ماه های اخیر و تشدید این نگرانی‌ها با توجه به خروج آمریکا از برجام، بانک مرکزی ابزارهای موثری برای مدیریت نوسانات این بازار از طریق اصلاح زیرساخت‌ها و روش‌های انتقال پول دارد.

خبر آگهی

  • هاپیر تایر، خدمتی ویژه در کسب و کار آنلاین

    هاپیر تایر، خدمتی ویژه در کسب و کار آنلاین

    هایپرتایر با ایده‌ای خلاقانه برای ارایه خدماتی متفاوت در عرصه فروش آنلاین تایر بوجود آمد؛ ویژگی اصلی این مجموعه ارایه خدماتی متمایز در زمینه نصب تایرهای عرضه شده به صورت سیار است‌.

آخرین خبرها

  • کم آبی کرمان فراتر از خط قرمز

    کم آبی کرمان فراتر از خط قرمز

    افزایش جمعیت، توسعه فعالیت های صنعتی و معدنی، تشدید وضعیت کم بارشی پیاپی، کشاورزی سنتی و کاهش روز افزون منابع آبی بر اثر خشکسالی طی سالهای گذشته، استان کرمان را فراتر از خط قرمز کم آبی قرار داده است.

  • تاکید رئیس مجلس بر حمایت از مکانیزم‌های رونق صادرات فرش

    تاکید رئیس مجلس بر حمایت از مکانیزم‌های رونق صادرات فرش

    رئیس مجلس شورای اسلامی بر لزوم حمایت از صنعت فرش دستباف تاکید کرد و گفت: باید به مکانیزم های رونق صادرات فرش توجه شود.

  • رشد ۶۰ درصدی صادرات گاز طبیعی

    رشد ۶۰ درصدی صادرات گاز طبیعی

    مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی گاز گفت: میزان صادرات گاز ایران در سال ۹۶ نسبت به مدت مشابه قبل، ۶۰ درصد رشد کرده و پیش‌بینی می‌کنیم سهم صادرات گاز کشورمان در سال‌های آتی افزایش یابد

  • قیمت مرغ تا عیدفطر افزایش نمی یابد

    روند کاهشی قیمت مرغ در بازار

    رئیس اتحادیه پرنده و ماهی با بیان اینکه روند کاهشی قیمت مرغ ادامه دارد، گفت: مرغداران با این روند قیمتی در حال متضرر شدن هستند.

  • آذری پور: تولید کنندگان دخانیات خودشان سیگار قاچاق وارد می کنند

    سالانه ۴۰ میلیارد نخ سیگار در کشور دود می شود

    عضو کمیته سیاستگذاری کنترل دخانیات تاکید کرد: آمار مصرف ۵۵ میلیارد نخ سیگار در سال دروغ صنعت است.

  • افزایش ۲۰۰ درصدی گردشگران خارجی در ارس

    افزایش ۲۰۰ درصدی گردشگران خارجی در ارس

    مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ارس از رشد ۲۰۰ درصدی گردشگران خارجی و توسعه گردشگری حلال نسبت به مدت مشابه در سال ۱۳۹۵ در این منطقه خبر داد.

  • بومی‌سازی دستگاه بازرسی کانتینری کالا در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان

    بومی‌سازی دستگاه بازرسی کانتینری کالا در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان

    رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان از ساخت و بومی‌سازی دستگاه بازرسی کانتینری کالا توسط یک شرکت دانش‌بنیان ، مستقر در این شهرک خبر داد.

  • دارو از دایره گیرندگان ارز یارانه ای،​ کنار رفت

    یارانه دارو قطع شد

    رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو گفت: دارو از دایره گیرندگان ارز یارانه ای کنار رفت و براساس تصمیم جدید مسئولان قرار است واردات دارو با دلار 4 هزار و 200 تومان و یوروی 5 هزار و 200 تومان انجام شود.

  • واردات لوازم آرایشی و بهداشتی رسما ۱۱میلیون دلاری شد

    واردات 11 میلیون دلاری لوازم آرایشی و بهداشتی در فروردین ماه

    رقم واردات رسمی لوازم آرایشی و بهداشتی از ۱۱میلیون دلار در ماه نخست سال جاری گذشت.

  • قیمت روغن 9 درصد گران شد، برنج 15 درصد ارزان

    قیمت روغن 9 درصد گران شد، برنج 15 درصد ارزان

    شهروندانی که این روزها برای تهیه مایحتاج عمومی خود به بازار مراجعه می کنند، از افزایش محسوس قیمت برخی اقلام خوراکی و بخصوص کالاهای اساسی خبر می دهند.

  • مازاد تراز تجاری به یک میلیارد دلار رسید

    میزان صادرات 2 ماهه کشور از 7 میلیارد دلار گذشت

    بر اساس آمارهای تجارت خارجی کشور در اردیبهشت ماه، با صادرات ۷ میلیارد و ۷۳۹ میلیون دلاری و همچنین واردات ۶ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلاری، مازاد تراز تجاری کشور به یک میلیارد دلار نزدیک شد.

  • اعلام شرایط جدید برای صادرکنندگان

    اعلام شرایط جدید برای صادرکنندگان

    معاون سازمان توسعه تجارت اعلام کرد: با توجه به مصوبه اخیر هیأت دولت درخصوص برگشت ارز حاصل از صادرات، هیچکدام از صادرکنندگان مجبور به بازگشت ارز حاصل از صادرات صرفاً از طریق سیستم بانکی نیستند و ظرف شش ماه باید ۹۵ درصد از ارز حاصل از صادرات خود را به یکی از روش های ارائه شده در این مصوبه به کشور بازگردانده و تسویه کنند.

  • قیمت سکه افزیش یافت، طلا ارزان شد

    قیمت سکه افزیش یافت، طلا ارزان شد

    در معاملات امروز بازار سکه و طلای امروز بهای سکه افزایش یافت اما طلای 18 عیار با کاهش قیمت مواجه شد.

  • نوبخت: از بانک‌ها برای بودجه ۹۶ وام نگرفتیم

    کسری درآمد نفت از منابع صندوق توسعه ملی تامین شد

    رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت:‌ برای جبران کمبود درآمد نفت در بودجه سال ۹۶ با نظارت دستگاه‌های نظارتی از منابع صندوق توسعه ملی استفاده کردیم.

  • خرید حمایتی هر کیلو شیرخام 140 تومان افزایش یافت

    خرید حمایتی هر کیلو شیرخام 140 تومان افزایش یافت

    سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران با هدف حمایت از دامداران خرد و جمع آوری شیرخام مازاد، نرخ خرید حمایتی این محصول را در سال جاری با 140 تومان افزایش در هرکیلوگرم به 1440 تومان رساند.

  • معاملات مسکن در اردیبهشت ماه 16.7 درصد رشد کرد

    معاملات مسکن در اردیبهشت ماه 16.7 درصد رشد کرد

    بانک مرکزی اعلام کرد: تعداد معاملات آپارتمان های مسکونی شهر تهران در اردیبهشت ماه امسال به بیش از 19 هزار واحد رسید که نسبت به ماه پیش و ماه مشابه سال گذشته به ترتیب 278.7 و 16.7 درصد افزایش نشان می دهد.

  • تقاضای مس در بورس، هشت برابر شد

    تقاضای مس در بورس، هشت برابر شد

    عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران گفت: تلاش تولیدکنندگان برای تهیه مواد اولیه سبب شده تا از هفته گذشته تاکنون، تقاضا برای خرید مس در بورس هشت برابر شود.

  • جهش صادراتی سرب، صنعت باتری سازی را دچار مشکل کرد

    جهش صادراتی سرب، صنعت باتری سازی را دچار مشکل کرد

    جهش صادرات سرب تولیدی در کشور که به دلیل تعدیل نرخ ارز در فروردین ماه روی داد، سبب شد تا به گفته رئیس انجمن صنعت باتری و ذخیره سازهای ایران، این صنعت با مشکل تامین مواد اولیه روبرو شود.

  • افزایش 20 درصدی تعرفه حمل ‌و نقل در کشور اجرا شد

    افزایش 20 درصدی تعرفه حمل ‌و نقل در کشور اجرا شد

    در نشست هم اندیشی وزیر راه و شهرسازی با نمایندگان رانندگان حمل و نقل بار ومسافر، افزایش 20 درصدی نرخ کرایه حمل‌ونقل برای همه استان ها اعمال شد در حالی که پیش از این محدوده 10 تا 20 درصدی تعیین شده بود.

  • گواهی مبدا شرط صادرات فولاد و انواع فلزات

    گواهی مبدا شرط صادرات فولاد و انواع فلزات

    وزیر صنعت، معدن و تجارت در نامه‌ای به رئیس کل گمرک، ممنوعیت مشروط صادرات فولاد و هر نوع فلز دیگر را اعلام کرد.

  • شنیده شدن سوت قطار در اردبیل

    شنیده شدن سوت قطار در اردبیل

    رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اردبیل گفت: با بهره برداری راه اهن اردبیل، میانه سوت قطار بعد از سه سال در سال 99 در اردبیل شنیده می شود.

  • رشد 27 درصدی تولید فولادخام ایران

    رشد 27 درصدی تولید فولادخام ایران

    انجمن جهانی فولاد اعلام کرد: در چهار ماهه نخست سال جاری میلادی، ایران هشت میلیون و 127هزارتن فولاد خام تولید کرد که در همسنجی با پارسال که 6 میلیون و 369 هزار تن بود، 27/6 درصد رشد نشان می دهد.

  •  حسرت پسته خندان بر دل کشاورزان

    حسرت پسته خندان بر دل کشاورزان

    پسته ایران شهرتی جهانی دارد و همواره زینت مجالس و محافل در ایام مختلف سال است، اما امسال با از بین رفتن بخش بزرگی از این محصول در استان کرمان، حسرت پسته های خندان بر دل کشاورزان مانده است.

  • صادرات بی رویه سرب صنعت باتری سازی را دچار مشکل کرد

    صادرات بی رویه سرب صنعت باتری سازی را دچار مشکل کرد

    جهش صادرات سرب تولیدی در کشور که به دلیل تعدیل نرخ ارز در ماه فروردین روی داد، سبب شد تا به گفته رئیس انجمن صنعت باتری و ذخیره سازهای ایران، این صنعت با مشکل تامین مواد اولیه روبرو شود.

  • واسطه گران و دلالان از چرخه بازار گوشت خارج می شوند

    صادرات دام زنده همچنان ممنوع

    معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی از ادامه توقف صادرات دام زنده تا اطلاع بعدی برای تنظیم بازار گوشت قرمز خبر داد.

  • سرمایه‌های سرگردان چرا به صنعت نمی‌روند؟

    سرمایه‌های سرگردان چرا به صنعت نمی‌روند؟

    کاهش نرخ سود بانکی در سال گذشته علاوه‌ بر التهاباتی که در بازار ارز و طلا به وجود آورد، یک خلأ مهم در اقتصاد کشور را هم هشدار داد و آن عدم وجود زیرساخت‌های صنعتی موثر برای جذب سرمایه‌های خارج شده از بانک‌ها بود؛ صنعتی که می‌تواند محقق‌کننده کلیدواژه‌های تولید، ارزش افزوده و اشتغال مولد باشد.

  • مجوز واردات تخم مرغ از ترکیه دوباره صادر شد.

    واردات تخم مرغ از سرگرفته شد

    مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرد: برای تنظیم بازار، مجوز واردات تخم مرغ از ترکیه دوباره صادر شد.

  • رشد قیمت سهم‌های فلزی، افت نفتی‌ها

    نبض بورس تهران

    بازیگران بورس تهران امروز شاهد افت قیمت سهام های گروه نفت بودند این در حالی بود که عمده سهم‌ها در گروه فلزات اساسی با افزایش قیمت رو به رو شد.

  • برداشت 40 هزار تن چای از باغات شمال

    برداشت 40 هزار تن چای از باغات شمال

    چای ایرانی که به صورت عمده از باغ های شمال کشور بویژه استان گیلان به دست می آید، محصولی طبیعی که در راستای حمایت از کالای ایرانی، نخستین بار در کشور، در بورس کالای منطقه آزاد انزلی عرضه می شود.

  • دولت برنامه ای برای افزایش قیمت نان ندارد

    هشدار به نانوایی های آزادپز

    معاون بازرگانی شرکت بازرگانی دولتی ایران گفت: با توجه به ثبات قیمت گندم در سالجاری، دولت هیچ برنامه ای برای افزایش قیمت نان و آرد خبازی های آزاد پز ندارد.