تولید ملی اسیر بازی پانزی

  • دوشنبه 13 آذر 1396 15:19
  • شناسه 12600
تولید ملی اسیر بازی پانزی

تولید و اقتصاد ایران با ایجاد بدهی بیشتر روزگار خود را می گذرانند.

تولید و اقتصاد ایران با ایجاد بدهی بیشتر، روزگار خود را می گذرانند.

به گزارش شبکه ایران کالا، هفته پیش، جمال رازقی جهرمی رئیس اتاق بازرگانی شیراز در همایش زنان و توسعه گفته بود: میزان نقدینگی به یک میلیون و ۳۵۰ هزار میلیارد تومان کشور رسیده که ۸۵ درصد این نقدینگی به سپرده‌های بلندمدت تبدیل شده و تولید به فاجعه‌آمیزترین شرایط رسیده است. چرا که مردم عادت کرده اند پولی دریافت کنند که بابت آن هیچ زحمتی نکشیده اند این در حالی است که با یک حساب سرانگشتی، نظام بانکی کشور می بایستی سالانه حدود ۲۲۰ هزار میلیارد تومان سود این سپرده ها را به مردم بپردازد؛ در حالیکه در کشور، چنین ثروتی تولید نمی شود؛ بلکه کل سود شرکت های دولتی و خصوصی کشور در سال گذشته ۱۰۰ هزار میلیارد تومان بوده؛ پس نظام بانکی کشور، به بن بست رسیده است.

رئیس اتاق بازرگانی شیراز در گفتگوی تلفنی با سایت شبکه ایران کالا در باره منبع مستند این ارقام بویژه رقم اعلامی برای کل سود شرکتهای دولتی و خصوصی به میزان 100 هزار میلیارد تومان، به رقم دریافتی 80 هزار میلیارد تومان مالیات اعلام شده دریافتی توسط سازمان امور مالیاتی اشاره کرد و گفت: به گفته سازمان امور مالیاتی 60 درصد این رقم مربوط به مالیات بر ارزش افزوده است و مابقی در نتیجه سود ابرازی شرکت ها و افراد حقوقی و حقیقی وصول شده که طبق قانون 25درصد سود درج شده در ترازنامه و در نتیجه کل سود تولید شده در کشور در سال 1395 معادل 100 هزار میلیارد تومان است.  

وی با پذیرش برخی اشکالات همچون ابراز سود کمتر و احتمال فرار مالیاتی تاکید کرد: از سوی دیگر برخی شرکت ها برای دریافت تسهیلات بانکی ناچار به دستکاری ترازنامه و سودآور نشان دادن شرکت خود هستند که در حین ضرر، به علت نیاز به منابع مالی، شرکت خود را سود آور نشان داده و مالیات نیز می پردازند.

رازقی در گفتگو با این سایت نیز تاکید کرد نظام بانکی کشور به بن بست رسیده است و راهی بجز جراحی بزرگ در اقتصاد کشور وجود ندارد و همین بن بست علت اصلی مشکلات اخیر موسسات مالی و اعتباری و سوخت شده پول مردم شده است.

وی با بیان اینکه بیش از 8500 بانک و موسسه مالی اعتباری در کشور وجود دارد تاکید کرد: جراحی اصلی مورد نیاز در اقتصاد کشور، ادغام گسترده شبکه بانکی است. وی با اشاره به تاکید  اخیر بانک مرکزی مبنی بر عدم ضمانت سپرده های مردم نزد بانک ها بویژه مبالغ بیش از 100 میلیون تومان تاکید کرد در مسیر این جراحی الزامی در اقتصاد، بخشی از سپرده های مردمی از بین می رود و کسانی که سود حدود 30 درصد از بانک ها دریافت کرده اند، باید چنین روزی را نیز پیش بینی می کردند.

این در حالی است که ولی الله سیف، رییس کل بانک مرکزی نیز اخیرا در گفتگو با خبرگزاری برنا، ادغام بانک ها را افزایش توانگری مالی عنوان کرده و گفته است: اصلاح نظام بانکی یک پروژه جدی نه تنها در بانک مرکزی بلکه بقیه دستگاه‌های ذیربط مثل وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه، جزو اولویت های ما است. وی گفت: ممکن است برخی بانک ها به این نتیجه برسند که ترجیح شان باشد تا ادغام شوند و بانک مرکزی هم آنها را تشویق خواهد کرد.

بررسی های سایت ایران کالا حاکی است، طبق آمار اعلام شده بانک مرکزی، میزان نقدینگی تا پایان شهریور 1396 حدود یک میلیون و 390 هزار میلیارد تومان :

 

و میزان سپرده های بلند مدت حدود یک میلیون و 136 هزار میلیارد تومان است.

 

بر این اساس طبق استدلال آقای رازقی می توان گفت 81.74 درصد از نقدینگی، بصورت سپرده بلند مدت نزد بانک ها است. هرچند این تفاوت این رقم با 85 درصد اعلامی آقای رزاقی به لحاظ تاثیر کیفی بر اقتصاد چندان معنادار نیست اما باید توجه داشت نظام بانکی مبالغ دریافتی از سپرده گذاران را بصورت تسهیلات در اختیار متقاضیان قرار می دهد. طبق آمار منتشر شده توسط بانک مرکزی تا پایان شهریور سال 1396، نسبت تسهیلات اعطایی به کل سپرده ها، بعد از کسر سپرده قانونی، 84 درصد است.

با توجه به تفاوت نرخ سود سپرده های بلند مدت  به میزان 15 درصد،  با نرخ تسهیلات مبادله ای به میزان 18درصد، نرخ های بالاتر برخی عقود دیگر همچون مضاربه، قرض الحسنه بودن بخشی از سپرده ها و رسوب بخشی از تسهیلات اعطایی به عنوان وجه الضمان بدون هیچ گونه سود اعطایی به صاحب سپرده، نظام بانکی در مجموع تا کنون قادر به ادامه این شرایط بوده است. اما پرسش اصلی این است که آیا چنین شرایطی قادر به تجهیر تولید می باشد؟

دکتر پویا ناظران استاد اقتصاد و تحلیلگر موسسه مودیز در کانال مجازی وقایع اقتصادیه نیز مطلب قابل تاملی در خصوص نقدینگی منتشر کرده است.  

وی با اشاره به حجم پول منتشر شده توسط بانک‌مرکزی (پایه پولی) در دوره‌های مختلف نوشته است: میزان پایه پولی در آغاز دولت نهم، ۱۵ هزار میلیارد تومان، آغاز دولت دهم، ۵۲ هزار میلیارد تومان، آغاز دولت یازدهم، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان و در آغاز دولت دوازدهم ۱۸۵ هزار میلیارد تومان بوده است.

وی می افزاید: دولت های نهم و دهم در مجموع، ۸۵ هزار میلیارد تومان، پول چاپ کردند. و دولت یازدهم یک تنه ۸۵ هزار میلیارد تومان، پول چاپ کرده است.

ناظران ادامه داد: دولت های نهم و دهم با نیمی از این پول، مسکن مهر را شروع کرد و با نیمه دیگر، وام‌های زود‌بازده اعطا کرد، یارانه مستقیم پرداخت و در پاسخ به نامه‌‌هایی که رییس‌جمهور دریافت می‌کرد، قدری پول برای فرستنده می‌فرستاد. دولت یازدهم، با پول چاپی خود طرح سلامت را راه انداخت، یارانه مستقیم، پروژه مسکن مهر و سایر پروژه‌های عمرانی را ادامه داد و  علاوه بر آن ها، پروژه‌های عمرانی جدیدی نیز شروع کرد. وی با اشاره به اینکه در بلندمدت، درصد رشد پول در گردش، بر درصد رشد قیمت ها اثر می‌گذارد تاکید کرد: دولت نهم حجم پول را سه و نیم برابر کرد، دولت ۱۰دهم، ۹۰٪ افزایش داد و دولت یازدهم حجم پول را ۸۵٪ افزایش داد. وی در پایان با بیان اینکه امروز آنقدر پروژه نیمه کاره دولتی داریم که برای تکمیل‌ این پروژه ها، نیم میلیون میلیارد تومان یعنی سه برابر درآمد سالانه دولت از محل نفت، پول مورد نیاز است، می پرسد آیا برای تکمیل این پروژه‌ها نیز باید پول جدید چاپ کنیم؟

طبق بررسی های سایت ایران کالا، رقم سود کل شرکت ها که آقای رازقی، رئیس اتاق بازرگانی شیراز بر اساس میزان مالیات دریافتی اعلام کرده، بطور جدی مورد تردید است. نخست اینکه رقم دقیق، 84 هزار میلیارد تومان بوده و همه این ارقام دریافتی مربوط به سال 1395 نیست. همچنین بخشی از ارقام دریافتی توسط سازمان مالیاتی ناشی از انتقال بخشی از پرونده های اقتصادی مختلف به سازمان مالیاتی و شروع وصول مالیات از برخی پرونده های مالیاتی مشکوک به پول شویی است. اما نکته اساسی مغفول مانده در محاسبات اتاق بازرگانی شیراز، معاف بودن قانونی حداقل  40 درصد از تولید ناخالص داخلی از مالیات، همچون بخش کشاورزی است.  

این رقم همچنین بیانگر ارقام احتمالی فرار مالیاتی در کشور نیست.

سیدکامل تقوی‌نژاد معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان امور مالیاتی کشور،  بهمن ماه سال 1395 در زمینه آمار فرار مالیاتی در کشور گفته بود: بخشی از اقتصاد کشور از لحاظ قانونی معاف از پرداخت مالیات و بخشی نیز خارج از تور مالیاتی و شناسایی نشده است و میزان فرار مالیاتی در کشور بین ۱۳ هزار میلیارد تومان تا ۳۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.

با در نظر گرفتن این ارقام می توان گفت سود کل تولید شده در کشور با شیوه استدلال اتاق بازرگانی شیراز نزدیک به 200 هزار میلیارد تومان و البته همچنان کمتر از سود کل پرداختی شبکه بانکی است. هرچند اکثر کارشناسان اقتصادی و دارایی در گفتگو با سایت ایران کالا تاکید کردند نداشتن آمار دقیق سود واقعی تولید شده سالانه در کشور از جمله نقایص نظام آماری و برنامه ریزی اقتصادی کشور است، برخی شنیده ها از منفی بودن درآمد عملیاتی نظام بانکی در جذب سپرده ها و اعطای تسهیلات و اجبار به پرداخت سود سپرده ها برای حفظ منابع مالی در شبکه بانکی حکایت دارد که این حاکی از زیان ده بودن عملیات شبکه بانکی کشور و از بین رفتن قدرت مولد اقتصادی در کشور است.

دکتر قدرت الله امام وردی استاد اقتصاد در حوزه اقتصاد سنجی، در این باره به سایت ایران کالا گفت: در حال حاضر بازدهی واقعی و فیزیکی پروژه های اقتصادی کشور حداکثر 8 تا 9 درصد است و چگونه می توان از بخش تولید انتظار پرداخت سود تسهیلات 18 درصدی یا بیشتر را داشت که این خود عامل اصلی ایجاد مطالبات معوق بانکی است. وی تاکید کرد بخش مالی اقتصاد به لحاظ نرخ سود از بخش واقعی یعنی توان تولید واقعی پیشی گرفته و سود تامین مالی همین پروژه ها با حداکثر بازدهی 8 تا 9 درصدی بیش از این ارقام است. وی تاکید کرد این به مفهوم پرداخت بدهی با ایجاد بدهی بیشتر در اقتصاد یا همان مفهوم بازی بدهی پانزی  در ادبیات کلاسیک اقتصادی است.

یاداور می شود: پانزی شخصی بود که هر بار با گرفتن وام های سنگین تر، اصل و فرع وام های قبلی خود را می پرداخت و از طریق بازی ایجاد بدهی بیشتر، به زندگی ظاهرا مرفه اما  از درون در حال فروپاشی ادامه می داد تا آن که دیگر قادر به تامین وام بیشتر نشد و این شیوه تامین مالی فروریخته در ادبیات کلاسیک اقتصادی به بازی پانزی معروف شد.

دکتر مصطفی صفاری اقتصاد دان در حوزه اقتصاد مالی نیز در گفتگو با سایت ایران کالا تاکید کرد: مشکل اساسی تولید و اقتصاد، بالا بودن نرخ سپرده ها است و افزود: شبکه بانکی در مجموع دچار زیان است و به همین دلیل با کاهش نرخ سود تسهیلات اعطایی مخالفت می کند و از سوی دیگر بیم آن دارد در صورت کاهش نرخ سود سپرده ها بخشی از منابع مالی خود را از دست بدهد. همین بیم موجب شد برخی از بانک ها در روزهای پنج شنبه و حتی جمعه پیش از شروع پرداخت نرخ سود کمتر، شعب خود را باز نگه داشته و به شیوه های مختلف سپرده های مشتریان خود را با همان نرخ قبلی تمدید کردند.

صفاری تاکید کرد: از سوی دیگر انجماد منابع مالی در شبکه بانکی عامل دیگر ایجاد رکود جدی در بخش تولید و بخش قابل توجهی از منابع مالی در اختیار هولدینگ های متعلق به خود بانک ها است.

این استاد اقتصاد استقبال مردم از سپرده گذاری بلند مدت را به منزله تقصیر مردم ندانسته و تاکید کرد این سیستم اقتصادی و نظام مالی است که با نرخ های سود اعلامی بانک ها موجب تاخیر در مصرف جامعه و روانه شدن منابع به سمت بانک ها شده است.

وی در خصوص تاثیر کاهش اخیر نرخ سود بانکی تاکید کرد این اقدامات معمولا با تاخیر یک ساله بر اقتصاد موثر خواهند شد و در حال حاضر افزایش هزینه پول از یکسو موجب کنترل منابع نزد شبکه بانکی و کنترل نرخ تورم شده اما از سوی دیگر افزایش هزینه های تولید و رکود در این بخش را موجب شده است.

طبق بررسی های سایت ایران کالا بر اساس آموزه های اقتصاد پولی، رابطه منفی بین تورم و بیکاری ، بیشتر در نرخ های پایین تورمی صادق است و در نرخ های ابرتورمی و بیش از 30 تا 40 درصد، گام نخست برای رونق اقتصاد، ابتدا، کنترل ابرتورم ها است و حال که دولت موفق به کنترل تورم لجام گسیخته و شکستن هسته  سخت تورم و یک رقمی شدن این نرخ شده است، انتظار می رود با اصلاح نظام پولی و بانکی و سرکوب نشدن بخش مالی و بازار سرمایه، سیاست های اصولی برای کاهش هزینه های تولید اتخاذ شود. این امر در گرو اعتقاد علمی و عملی قاطبه اقتصاد به تولید ملی است.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

موضوع داغ هفته

خبر آگهی

  • هاپیر تایر، خدمتی ویژه در کسب و کار آنلاین

    هاپیر تایر، خدمتی ویژه در کسب و کار آنلاین

    هایپرتایر با ایده‌ای خلاقانه برای ارایه خدماتی متفاوت در عرصه فروش آنلاین تایر بوجود آمد؛ ویژگی اصلی این مجموعه ارایه خدماتی متمایز در زمینه نصب تایرهای عرضه شده به صورت سیار است‌.

آخرین خبرها