بازآفرینی نقش موتور محرک اقتصاد عصر صفوی در ایران نوین | شبکه تلویزیونی ایران ‌کالا

بازآفرینی نقش موتور محرک اقتصاد عصر صفوی در ایران نوین

  • پنجشنبه 26 فروردین 1400 12:50
  • شناسه 62169
بازآفرینی نقش موتور محرک اقتصاد عصر صفوی در ایران نوین

 یکپارچگی ارضی و تشکیل یک حکومت واحد در ایران بعد از اسلام، شکوفایی علمی، فرهنگی و هنری، اقتدار نظامی و اخراج استعمارگران اروپایی از جزایر ایرانی همگی بخشی از ویژگی‌های خاص دوره صفوی است که سبب تمایز این دوره از ادوار سیاسی قبل از خود شده است. یکی دیگر از ویژگی‌های این دوره‌ی تاریخی به ویژه در نیمه اول آن شکوفایی اقتصادی و توسعه صنعتی بوده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه ایران کالا، صفویه در آغاز حکومت خود با چالش‌های شدید اقتصادی و سیاسی مواجه بوده است، تخریب زیر ساخت‌های اقتصادی کشور ناشی از جنگ‌های پی‌ در پی و تضعیف موقعیت بازرگانی ایران به واسطه‌ای راهزنی‌های گسترده موجب شده بود تا حکومت مرکزی با مشکلات جدی در حوزه اقتصادمواجه باشد. از سوی دیگر تشکیل یک تمدن فرهنگی و علمی نیازمند منابع مالی گسترده بود. بنابر اسناد تاریخی شاه عباس اول با سرمایه گذاری ویژه بر 3 عنصر کلیدی نساجی با محوریت ابریشم، ترانزیت و بازرگانی توانست علاوه بر غلبه بر مشکلات، زمینه شکوفایی اقتصادی ایران را نیز فراهم سازد. اگرچه به سبب بی کفایتی پادشاهان بعدی به ویژه در نیمه دوم دوره صفوی مولفه‌های توسعه‌ی اقتصادی کشور رو  به افول رفت اما تا همان زمان توانست انرژی لازم را جهت حرکت کشور در تمامی ابعاد فراهم سازد.
موقعیت ژئو پلیتیک ایران و عبور جاده ابریشم از خاک کشور سبب شده بود تا ترانزیت کالا از ایران به یکی از منابع اصلی درآمد حکومت مرکزی در عصر صفوی تبدیل شود، سرکوب راهزن‌‎ها ضمانت جبران خسارت دستبرد در داخل ایران، همراهی راهنماها و محافظان حکومتی با کاروانیان، توسعه‌ی شبکه کاروان‌سراها و هزینه اندک ترانزیتی موجب اشتیاق بازرگانان برای عبور کاروان‌های تجاری خود از ایران شده بود.

صنعت نساجی با محوریت ابریشم یکی دیگر از موتورهای محرک اقتصاد صفوی بوده‌است. بنابر گزارش جهانگردان اروپایی که در آن دوره به ایران سفر کرده‌‍ بودند، تولید سالانه ابریشم در دوره صفوی بالغ بر 20هزار عدل یعنی حدود 2هزار تن بوده است.سرمایه گذاری برای توسعه‌ی توتستان‌ها و الزام نمایندگان سیاسی حکومت در سایر کشورها برای فروش ابریشم کشور، توسعه و به کارگیری مدرن‌ترین تجهیزات روز در حوزه نساجی در آن زمان، از جمله عوامل شکوفایی تولید ابریشم در دوره صفوی بوده است.
همچنان پس از گذشت چند قرن از دوره صفوی صنعت نساجی و ترانزیت همچنان این پتانسیل را دارند که در دوره جدید نیز به عنوان موتور محرک اقتصاد کشور نقش آفرینی کنند. در حال حاضر با تکمیل تمامی کریدورهای ترازیتی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های دیپلماسی فعال اقتصادی می‌توان سالانه 100میلیارد دلار درآمد برای کشور به ارمغان آورد. در حوزه نساجی نیز می‌توان علاوه بر اشتغال زایی حداقل یک میلیون نفری، از ارزش افزوده 900درصدی زنجیره ارزش پوشاک (از تولید پنبه تا تولید لباس) برای حرکت چرخ‎های اقتصاد کشور بهره برد.

متاسفانه در حال حاضر وضعیت این دو صنعت در کشور چندان مناسب نیست. تلاش‌های ترکمنستان و آذربایجان برای جایگزین کردن خود در کریدورهای ترانزیتی جهانی به جای ایران و فشارهای سیاسی آمریکا برای حذف جایگاه ایران از کریدورهای جهانی در کنار بی‌توجهی مسئولین به توسعه‌ی زیر ساخت‌های این حوزه موجب نگرانی از وضعیت آینده ایران در این صنعت شده است.
وضعیت صنعت نساجی هم چندان تعریفی ندارد، تولید امسال ابریشم کشور تنها 330 تن و معادل 50درصد نیاز داخل بوده‌ است. پنبه تولیدی کشور نیز تنها نیمی از تقاضای داخلی کشور را پوشش می‌دهد. بخش عمده‌ی از نیاز کشور به پوشاک نیز از طریق خارج مرزها و آن هم به صورت قاچاق (برآورد قاچاق پوشاک سالانه 1.4میلیارد دلار می‎باشد) تأمین می‌شود و هم اکنون چراغ انبوهی از کارخانجات و واحدهای تولید صنعت نساجی کشور هم خاموش شده است.

مولفه‌های که می‌توانند پیشران اقتصاد کشور باشند، در بی‌توجهی و غفلت مسولین هر روز در باتلاق موانع تولید در حال فرو رفتن هستند. هم اکنون می‌بایست طرحی نو برای آینده ایران در انداخت و تدبیری اندیشید برای زمانی که فواره‌های چاه‌های نفت فروکش می‌کند. بی‌شک چشم آیندگان به تصمیمات امروز ما دوخته شده است.

 

انتهای پیام/

کلیدواژه‌ها

مطالب بیشتر از «اقتصاد کلان»

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

آخرین خبرها