تجارت گل و گیاهان زینتی ایران | شبکه تلویزیونی ایران ‌کالا

تجارت گل و گیاهان زینتی ایران

  • سه شنبه 25 خرداد 1400 15:16
  • شناسه 64431
تجارت گل و گیاهان زینتی ایران

تجارت گل و گیاهان زینتی ایران یا به عبارتی دیگر صنعت گل و گیاهان زینتی در ایران تجارت و کسب و کار در زمینه تولید، بازرگانی، توزیع و فروش گل و گیاهان زینتی می‌باشد.

در حال حاضر صنعت گل و گیاه یک صنعت جهانی و پویا است که در طول چند دهه نرخ رشد زیادی داشته‌ است. کشت انواع گیاهان زینتی به دلیل شرایط آب و هوای مناسب ایران و درآمد حاصل از صادرات آنها، نقش بسزایی در باروری استعدادهای اقتصادی ایران و توسعه تولید ملی این کشور می‌تواند ایفا کند. با توجه به اهمیت اقتصادی پرورش گل‌ها و گیاهان در دنیا، استفاده از فناوری‌ها و روش‌های جدید، در اصلاح گیاهان زینتی در جهت «بازارپسندی» آن‌ها می‌تواند نقش بسزایی در بازاریابی این محصولات و تجارت آن‌ها در بازارهای بین‌المللی داشته باشد.

ایران یکی از کشورهای غنی در گل و گیاهان بومی و وحشی است و منابع ژنتیکی بسیار ارزشمندی به خصوص در گل و گیاهان پیازی همچون لاله، لاله واژگون، انواع آلیوم‌ها و سیکلمن دارد که بومی این کشور هستند.

تعداد زیادی از ارقام گلی که در دنیا تجاری شده‌اند بومی کشور ایران بوده‌اند و اما کشور ایران خود نتوانسته کار مؤثری برای تولید ارقام جدید با بهره‌گیری از این گونه‌های بومی انجام دهد و این گل‌ها همچنان به صورت وحشی و خودرو در کشور ایران رشد می‌کنند، که نمونه آن‌ها لاله واژگون است.

مصرف جهانی گل و گیاهان زینتی (حتی بدون در نظر گرفتن بوته‌های خشبی و نیمه خشبی برای باغ و فضای سبز) بالغ بر ۱۵۰ میلیارد یورو در سال برآورد می‌شود، اهمیت تجاری گیاهان زینتی در دهه‌های اخیر، به صورت چشمگیری افزایش یافته و این امر باعث افزایش معنی دار پژوهش‌های صورت گرفته بر روی گل و گیاهان زینتی در دنیا شده‌است.

براساس آمارها در مهر ۱۳۹۷ بیش از ۱۰ هزار تولیدکننده گل و گیاهان زینتی در ایران فعالیت داشتند که حدود ۳۵۰۰ هکتار تولید در فضای باز و دو هزار و ۲۰۰ هکتار تحت شرایط کنترل‌شده انجام می‌شد.

ایران خاستگاه گونه‌های مهمی در حوزه گیاهان زینتی جهان است به طوریکه مهم‌ترین آنان شامل لاله، لاله واژگون، میخک، گلایول و زنبق است که هم‌اکنون در جهان به شکل اصلاح شده و تجاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چهار فصل بودن هوای کشور ایران باعث شده زمینه پرورش اکثر گل‌ها در ایران وجود داشته باشد. اگر به این ظرفیت بومی ایران پرداخته شود، هم نیازِ، داخل ایران با توجه به سازگاری با اقلیم و محدودیت‌های آبی تأمین می‌شود و هم قابلیت تجاری سازی و حضور در بازار جهانی برای تولیدکنندگان فراهم می‌گردد.

از بین گل‌های زینتی در کشور ایران، گلایل، رز، مریم، میخک و داوودی بیشترین میزان تولید را دارند و برخی دیگر محصولات، مانند گیاهان آپارتمانی پوتوس، فیکوس، بنجامین، گل سینرر، آگلونما و گیاهان گلدانی داوودی، کالانکوئه، آنتوریوم و ژربرا هم از اهمیت تولیدی بالایی برخوردارند.

عمده تولیدات گل در ایران در حوزه شاخه بریده‌است و حدود ۷۰ درصد کشت، به گل‌های شاخه بریده، و تقریباً ۲۰ درصد گل‌های گلدانی و ۱۰ درصد نیز به فضای باز (فضای سبز) اختصاص دارد. در حوزه فضای باز استان‌های مازندران، استان مرکزی، تهران، استان خوزستان و استان البرز به صورت گسترده فعالیت دارند و در حوزه تولیدات گلخانه ای تهران رتبه نخست و سپس استان‌های مرکزی، استان خوزستان، استان مازندران، اصفهان و استان البرز قرار دارند.

با توجه به اهمیت رشته گل و گیاهان زینتی در حال حاضر در بیش از ۱۰ دانشگاه در ایران این رشته تدریس می‌شود که با شتاب فراوانی تعداد دانشگاه‌ها در خواست دهنده این رشته در حال گسترش بوده و دانشجویانی در تمامی مقاطع دکتری، کارشناسی ارشد و کارشناسی مشغول به تحصیل می‌باشند؛ و همچنین برآورد شده بیش از ۱۰ هزار نفر نیز در این حوزه مشغول انجام کسب‌وکار و فعالیت هستند.

براساس برآوردها ایرانی‌ها تقریباً سالی ۶۰ هزار تومان صرف خرید گل می‌کنند، طبق تخمین‌ها هر ایرانی به‌طور متوسط سالانه ۶۰ هزار تومان برای گل‌های شاخه بریده و ۲۰ هزار تومان (مهر ۱۳۹۷) برای گیاهان گلدانی هزینه می‌کند؛ به‌طور کلی سرانه مصرف گل و گیاهان زینتی خیلی مشخص نیست، اما در کشورهای اروپایی و ژاپن هزینه گل و گیاهان زینتی برای هر فرد در سال بیش از ۱۰۰ دلار برآورد می‌شود، ولی در ایران حدود این مبلغ در حدود ۱۵ تا حتی ۱۰ دلار در سال تخمین زده شده‌است، که این مقدار هزینه کرد برای گل و گیاهان زینتی، یک دهم مصرف کشورهای پیشرفته و توسعه یافته‌است؛ و برای استفاده بیشتر از گل و گیاهان زینتی در ایران نیاز به فرهنگ سازی وجود دارد. بیشتر خریداران گل و گیاه کنونی در ایران نیز شهرداری‌ها هستند که این محصول را برای استفاده در بلوارها و فضای سبز شهری خریداری می‌کنند و با توجه به کاهش منابع، کاشت گل در چند سال اخیر از سوی این حوزه نیز بسیار کاهش یافته‌است.

در ایران پر مصرف‌ترین گل‌های شاخه بریده شامل رز، گلایول، مریم، میخک و داوودی هستند. همچنین در ادامه گل‌های گلدانی شاملپوتوس، فیکوس، بنجامین، آگلونما، داوودی وآنتوریومنیز از گل‌های پر مصرف در ایران محسوب می‌شوند.

سهم ایران از بازار حدود ۲۵ میلیارد دلاری صادرات گل در جهان تقریباً کمتر از ۰/۳ درصد، است.

علی‌رغم اهمیت تجاری گیاهان زینتی، صادرات ایران در سال ۲۰۰۹ میلادی تنها حدود کمتر از ۴۰ میلیون دلار در سال بود و در این سال جایگاه هشتاد و ششم کشورهای صادرکننده گیاهان زینتی را دارا بود که با توجه به پتانسیل کشور ایران و همچنین سطح زیر کشت بیش از ۵۰۰۰ هکتاری ایران، این رتبه به هیچ عنوان مناسب نبود. در حال حاضر اگر چه جایگاه ایران از نظر تولید گل در رتبه ۱۷ جهانی هست، اما در بخش صادارات گل، در رتبه ۱۰۷ جهانی قرار گرفته‌است.

برآورد علمی نشان‌دهندهٔ توانِ یک میلیارد دلار، ظرفیت صادراتی گل و گیاه زینتی برای ایران است که فقط ۵ درصد آن محقق می‌شود، که از دلایل آن این است که تولید گل، علی‌رغم سوددهی، اشتغال زایی بالا و امکان صادرات بالا، یک مسئله استراتژیک تلقی نشده‌است.

از جمله مهم‌ترین دلایلی که باعث کاهش صادرات در بخش گل و گیاه زینتی ایران شده، می‌توان به گرانی نرخ کرایه حمل هوایی، مشکلات حمل زمینی از محل کشت، پایانه و … تا گمرک خروجی، مشکلات مربوط به تنظیم زمان‌بندی تولید و حمل و در نتیجه عدم تحقیق به موقع محصول متناسب با نیاز مشتری و عدم پیروی از یک استراتژی مشترک توسط صادر کنندگان ایرانی است.

بیشترین گل‌هایی که از ایران صادر می‌شود شامل گلایول، رز، میخک، داوودی، مریم، آنتوریوم، لاله، نرگس، سوسن، مارگریت، پرنده بهشتی، ژربرا و آلسترومریا می‌شود.

انتهای پیام/ 

کلیدواژه‌ها

مطالب بیشتر از «یادداشت»

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

آخرین خبرها