آمایش سرزمین در کشاورزی | شبکه تلویزیونی ایران ‌کالا

آمایش سرزمین در کشاورزی

  • شنبه 06 آذر 1400 20:42
  • شناسه 78312
آمایش سرزمین در کشاورزی

آقایان عیسی بزرگ زاده مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه و فریبرز محمدی رئیس کمیته آمایش سرزمین مجمع تشخیص مصلحت نظام در برنامه نبض کشاورزی به بررسی اهمیت آمایش سرزمینی در کشاورزی و استفاده بهینه از منابع آبی کشور پرداختند.

آقای فریبرز محمدی رئیس کمیته آمایش سرزمین مجمع تشخیص مصلحت در گفتگو با برنامه نبض کشاورزی گفت: با توجه به اهمیت آمایش سرزمینی، در حال حاضر این رشته در سطح دکتری در دانشگاه ها تدریس می شود. کشور دارای منابع عظیمی از نظر مواد معدنی بوده و جزو ده کشور برتر دنیا است. ۷ درصد از این منابع نفتی، ۹ درصد منابع گازی است. ایران با داشتن ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی، جزو پنج کشور جاذب دنیا بوده و یک درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده است. ایران در نیم کره خشک شمالی، در مدار ۳۰ تا ۴۰ درجه قرار دارد. اقلیم خشک کشور باعث شده ایران جزو ده کشور مخاطره آمیز در دنیا باشد. از ۵۰ عنصر مخاطره آمیز شناخته شده در جهان، ۱۸ تا در کشور به وقوع پیوسته است.

وی ادامه داد: آمایش سرزمینی با برقراری تعادل بین منابع اقلیم و پتانسیل و جمعیت، توسعه ای مناسب با توجه به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی ایجاد می کند. قرار گرفتن کشور در منطقه خشک باعث شده آب و منابع آن از قدیم دارای اهمیت فراوانی برای نیاکان ما داشته باشد به طوری که ۴۰۰ هزار کیلومتر قنات از قدیم در کشور حفر شود. به این ترتیب نیاکان ما می توانستند با مدیریت منابع آبی، صنعت، کشاورزی، تولید و معیشت خود را انجام دهند.

محمدی گفت: متاسفانه تعادلی بین صنعت و کشاورزی در کشور وجود ندارد و مسئله کمبود آب برای کشاورزی بسیار مهم است. کشور آب را مبنای مسیر توسعه قرار داده و حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب منابع آب تجدید شونده دارد که کم شدن نزولات آسمانی این مقدار را کاهش داده است. از این میزان، حدود ۸۵ درصد به بخش کشاورزی تخصیص داده شده است. متاسفانه نزاع بر سر آب به داخل کشور وارد شده و همه مسائل توسعه را به آب گره زده ایم.

ایشان اظهار داشت: در تمام دنیا صنایعی که محتاج به آب هستند در کنار دریاها احداث شده اند ولی صنایع کشور در جایی اجرایی شده اند که در تامین آب شرب دچار مشکل هستند. طرح های انتقال آب بدون برنامه بین استان ها، توقع ایجاد کرده است. بدون داشتن الگوی کشت منظم در منطقی اشتغالزایی کردیم که در حال حاضر دچار فقر آبی هستند و دیگر قادر به تامین آب برای این مناطق نیستیم.

رئیس کمیته آمایش سرزمین مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: با برنامه های کشت فراسرزمینی می توانیم در استفاده از منابع آبی صرفه جویی کنیم مثلا در حال حاضر در کشور به ازای هر کیلو گوشت، حدود ۱۵ هزار لیتر آب مصرف می شود. آب مجازی و انجام کشت های فراسرزمینی که در کشورهای دیگر مثل قزاقستان انجام می شود می تواند در صرفه جویی آب، موفقیت آمیز باشد. بعضی از کشورها روی بازچرخانی آب برنامه ریزی هایی انجام داده اند. هم اکنون ظرفیت آب تهران بدون در نظر گرفتن حوزه استانی، برای ۵ میلیون نفر کافی است.

آقای عیسی بزرگ زاده مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه در این برنامه گفت: همه اسناد بالادستی برنامه های آمایش سرزمینی را مصوب کرده و هم اکنون نیازمند مهیا کردن بستری برای پیاده کردن آن هستیم.احرای این طرح ها باید توسط مدیران اجرایی و میانی در سطح ملی و استانی هستند و هیچ راهی به جز اصلاح الگوی های حال حاضر نداریم. مدیران باید با اجرای طرح های آمایش سرزمینی هرچه زودتر راه های توسعه نادرست و ناپایدار در کشور را سد کنند. آن ها باید با پذیرش هزینه ها، به پیاده کردن طرح های آمایش سرزمینی روی آورند. آمایش سرزمینی نه تنها در کشاورزی بلکه در همه ابعاد توسعه تاثیرگذار است.

وی ادامه داد: مدیران باید به عنوان متخصصین توسعه، از دید آمایش سرزمینی به تمام جنبه های اجتماعی، فرهنگی و صنعت و تولید نگاه کنند و آن ها را به صورت دارایی  یا محدودیت در توسعه درنظر بگیرند. این متخصصین باید الگویی از توسعه را برای هر منطقه با توجه به محدودیت های اقلیم آن منطقه تدوین کنند. این الگوها باید با توجه به میزان تاب آوری این مناطق از نظر آب، خاک، جنگل، انرژی و.. در نظر گرفته شوند. مثلا الگوهای توسعه برای سیستان بلوچستان با مازندران یکسان نیست چون دارایی های طبیعی هر استان با دیگری متفاوت است.

بزرگ زاده گفت: مدیران در طول چند دهه گذشته الگوهای تیپ و توسعه ای را برای برخی مناطق در نظر گرفته اند که با آن منطقه هم خوانی ندارد مثلا احداث فرودگاه یا پتروشیمی بدون در نظر گرفتن میزان جمعیت و اقلیم این مناطق را دچار مشکل کرده است. متاسفانه در فرهنگ مدیران اجرایی قانونی نهادینه شده که از الگوهای توسعه ای  تیپ شده استفاده کنند تا بتوانند خدمات بیشتری به جامعه ارائه کنند. مثلا کشاورزی را در مناطقی توسعه دادند که آن مناطق از نظر اقلیمی توانایی انجام کشت نداشتند.

مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان منابع آب و تلفیق بودجه گفت: با توجه به این که کشور در منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده باید به تولید محصولات استراتژیک کم آب بر توجه کنیم ولی محصولاتی مثل سیب و هندوانه کشت می کنیم. در حقیقت بدون برنامه کشت درست و نبود انبار داری مناسب حدود ۱۸ درصد اشتغالزایی ایجاد کردیم ولی میزان بهره وری کشور در بخش کشاورزی کمتر از ۱۲ درصد است. در کشاورزی نیازمند ساماندهی هستیم باید در منطقی که فراوانی آب داریم محصولات پرآب و در مناطق کم آب به کشت محصولات کم آب بر روی آوریم. همچنین باید کشت را به گونه ای انجام دهیم تا محصولات کشت شده یکدیگر را پوشش دهند. کشور می تواند محصولات آب بر را وارد کند نه این که با صادرات این محصولات آب را هم از کشور خارج کنیم. در حقیقت مفهوم آمایش در کل توسعه معنی پیدا می کند. اگر برای تامین معیشت کشاورزان طرح های جایگزینی ایجاد شود می توان به جای کشاورزی به سایر صنایع مثل گردشگری روی آوریم. اگر در بخش کشاورزی با استفاده از مقداری آب شغل ایجادشده، با همین مقدار آب در بخش صنعت میتوان ۲۰ تا ۴۰ شغل ایجاد کرد.

کلیدواژه‌ها

مطالب مرتبط

مطالب بیشتر از «گفتگوی روز»

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر «» می‌باشید.

نظرات بینندگان

جدید ترین برنامه ها

آخرین خبرها